• Suzan van Loenen
  • Suzan van Loenen

Expositie 'Hoe kijkt autisme' deelt de eenzaamheid

OOSTERBEEK Een hoed op zijn hoofd, een zwarte coltrui met colbert aan en een lach op zijn gezicht: zo komt Ivo Ketelaar de gang van zijn eigen fototentoonstelling 'Hoe kijkt autisme' opgelopen. Zelf kreeg hij in 2011 de diagnose Asperger. Als ,,ervaren autist", zoals hij zichzelf noemt, hoopt hij met zijn foto's meer begrip te kweken voor mensen met een autistische stoornis. ,,Ik wil mensen met en zonder autisme dichter bij elkaar brengen."

Suzan van Loenen

Een apart motief in een parkeergarage, een paard in de hoek van een weiland, een chaotisch plaatje van racende rallywagens. De zwart-witfoto's lijken op het eerste oog weinig overeenkomsten te tonen, maar toch zijn ze allemaal onderdeel van het grote geheel. Elke foto vertelt op een andere manier hoe mensen met autisme de wereld zien en wat ze erbij kunnen denken of voelen. ,,Iedere autist is anders", vertelt de fotograaf. ,,Maar toch blijkt de essentie van de foto voor veel autisten herkenbaar."

Die andere manier van kijken, door de bril van iemand met autisme, probeert Ivo over te brengen. Onder elk beeld staat in vier woorden of korte zinnen beschreven wat een autist bij het beeld kan voelen of ervaren. Veel beelden leiden naar het thema 'eenzaamheid'. Een gevoel dat veel mensen met een stoornis in het autistisch spectrum ervaren. ,,Alienated", noemt Ivo het. Het idee dat je niet van deze wereld bent en niet past tussen andere mensen. ,,Autisten denken anders en hebben daardoor vaak het idee dat ze niet bij een groep horen."

GESCHOKT Een vrouw loopt langs de fotobeelden. Ze raakt in gesprek met Ivo en vertelt dat ze zelf werkt met mensen met een autistische stoornis. Ze lijkt geschokt dat veel mensen met autisme zoveel eenzaamheid ervaren. Ivo vindt het mooi dat de expositie iets doet met bezoekers: ,,Ik hoop dat mensen er iets van leren en het meenemen in hun werk of in hun sociale contacten met autisten. Als er meer begrip is voor mensen met autisme, kunnen zij ook beter functioneren in hun werk of op school."

Dat begrip is er vaak niet volledig bij mensen zonder autisme. Als autisten elkaar opzoeken, ontstaat er dan ook snel een andere sfeer. Een van de foto's in de expositie vertelt dat verhaal. Als autisten samenkomen, begrijpen ze elkaar. ,,Ook dan zie je verschillen in de niveaus van autisme, maar als iemand bijvoorbeeld vraagt of de muziek zachter mag, is dat normaal. Autisten onder elkaar begrijpen dat die muziek kan zorgen voor te veel prikkels en daardoor vervelend kan zijn."

Ivo weet enorm veel van autisme en de manier waarop autisten denken. De meeste inspiratie voor zijn tentoonstelling haalde hij dan ook uit zijn eigen ervaring. Hij kreeg in 2011 de diagnose Asperger, nadat twee van zijn kinderen ook gediagnosticeerd werden met dezelfde autistische stoornis. ,,,Na dat moment vielen de kwartjes op zijn plek. Als je weet wat er aan de hand is, kan je er rekening mee houden. Je kan je leven erop aanpassen."

Ivo heeft zijn weg inmiddels grotendeels gevonden. De expositie geeft hem de kans om zijn ervaring te delen. Hij hoopt dat het mensen met autisme vooruithelpt. ,,Tijdens de expositie kwam er een kindje naar me toe dat heel blij was de situatie duidelijker te kunnen overbrengen op zijn ouders", vertelt Ivo trots. ,,Het stukje begrip dat ontstaat, daar doe je het voor."

De tentoonstelling 'Hoe kijkt autisme' is nog tot 8 december te zien in het gemeentehuis in Oosterbeek. De tentoonstelling is vrij toegankelijk. De openingstijden van het gemeentehuis zijn te vinden op www.renkum.nl.