• Duivenaar Ruud Doevendans schreef een indrukwekkende biografie over ADO-icoon Aad Mansveld.

    Dick Martens
  • Ruud Doevendans

Ruud Doevendans dook in het leven van ADO-boegbeeld Aad Mansveld

ARNHEM 'De Vitesse-familie' was de afgelopen week in shock. Veel te vroeg overleed hun cultheld Dejan Curovic. De aanvaller die zich, zonder enige vorm van zelfoverschatting, de koosnaam DJ Superstar toedichtte, werd maar 51 jaar. In het illustere rijtje van 'veel te vroeg overleden voetballers' staat ook Aad Mansveld, de robuuste verdediger die naam en faam maakte bij ADO-Den Haag, Feyenoord en FC Utrecht. Hij overleed op 47-jarige leeftijd. Op 14 juli 2019, de dag dat hij 75 jaar zou worden verscheen zijn biografie 'Ruwe Bolstâh' geschreven door Duivenaar Ruud Doevendans. ,,Ik wilde in eerste intentie schrijven over de voetballer Aad Mansveld, maar het werd vanwege zijn bijzondere persoonlijkheid steeds meer een boek over de mens Aad Mansveld".

Dick Martens

In het Arnhemse etablissement Perron 5 schuift Doevendans aan. Een voetbalman in hart en nieren die zijn sporen als voetballer verdiende bij onder andere Robur et Velocitas, DCS en DVV, waar hij ook het trainersvak in dook, om vervolgens na uit de financiële wereld te zijn gestapt, weer in het voetbal terug te keren, als eindredacteur van de Voetbaltrainer, uitgever van het voetbalmagazine Tardelli en als schrijver van onder andere de biografie Klem!, over Jan van Beveren en de boeken 1970 (over het WK 1970) en Tussen Twee Finales (over Oranje tussen 1978 en 1988).

BOEGBEELD ,,Mijn liefde gaat uit naar het authentieke van het voetbal. Niet dat ik echt in het verleden ben blijven hangen, want ik sta als hoofdredacteur van de Voetbaltrainer zeker ook met beide benen in de actualiteit, maar mensen zoals een Aad Mansveld boeien mij enorm." De naam en de hoofdpersoon van de op 4 juli in het ADO-stadion gepresenteerde biografie is gevallen. Wat volgt is een ware monoloog over zijn bewondering voor de Haagse verdediger, maar ook de over wat hij noemt 'misschien niet de beste, maar zeker de meest spraakmakende voetballer en boegbeeld van het Haagse voetbal'. ,,Naar mate ik mij meer en meer ging inlezen, werd mij duidelijk dat er achter die façade van Haagse bluf nog wel het een en ander schuilging. Dat is eigenlijk de kern van het boek geworden: 'zijn dubbele persoonlijkheid'."

AANLEIDING De 75-jarige geboortedag van Mansveld was de actuele aanleiding voor Doevendans om de biografie te gaan schrijven. ,,Ik ben altijd door hem gefascineerd geweest, van wege zijn ongelofelijke uitstraling. Hij was echt de brutaliteit ten top. Dat vind ik mooi, maar het was ook een ongelofelijke twijfelaar, die zijn leven lang zijn eigen ambities is nagelopen, maar het eigenlijk niet helemaal heeft kunnen waarmaken. Dat frustreerde hem en daaromheen heb ik het verhaal gebouwd. Ik heb veel met Aads zoon Ruud gesproken. Dat hij na het lezen van de biografie over zijn vader tegen mij zei, het vooral een ongelooflijk eerlijk boek te vinden. Dat vond ik heel belangrijk, temeer omdat het geen heldenepos is. Geen boek van 'Aad Mansveld voor en Aad Mansveld na'. Ik heb zeker ook kritisch naar hem gekeken, maar Ruud herkende er zijn vader echt in en dat vond ik dan wel een mooi compliment."

OPRECHT EN EERLIJK Doevendans, behept met de nodige parate kennis van het voetbal, ging op zijn eigen wijze te werk in de zoektocht naar bijzondere informatie over Mansveld. ,,Ik ga dan het liefst te werk met informatie die ook in die tijd is geschreven, bronnen en beelden van die tijd. Dat leverde een bepaald beeld van Aad op en wat de hiaten dan zijn, die heb ik ingevuld met interviews uit de huidige tijd. In die zin was zijn 80-jarige zus belangrijk voor mij. Dat is de enige die mij nu nog kon vertellen hoe het in het gezin was geweest. Ook zijn ex-vrouw, een geweldig mens, natuurlijk ook. Hoewel destijds gescheiden van Aad schetste zij wel een heel oprecht en eerlijk beeld van hem. Dan kom je tot een verhaal waarvan je mag aannemen dat het de meest realistische weergave van gebeurtenissen is geweest. Op de presentatie heb ik ook gezegd, dat mensen die Aad hebben meegemaakt en het boek gaan lezen, zullen heel veel herkennen, maar er zullen ook dingen in staan, waarvan zij zeggen, daar heb ik een ander beeld bij, maar het is zeker een uitgebalanceerd boek geworden. Een eerlijk beeld van een topsporter, iemand met een dubbel karakter. Maar wel een lieve en sociale man in de familiaire sfeer, Een gezinsman. Het dubbele zit hem in 'de witte krijtlijnen'. Zodra die in beeld kwamen veranderde dat hem totaal."

SOCIALE ZEKERHEID De financiële en sociale zekerheid van zijn gezin was voor Mansveld erg belangrijk. ,,Dat is echt leidend in alles wat hij deed. Daarvoor moesten punten worden gehaald. Het was eten of gegeten worden en Aad zorgde ervoor, dat hij niet opgegeten werd. Toch had hij naast de bekende Haagse bluf, ook een andere kant. Bescheidenheid en 'de kat uit de boom kijken', zeker als hij voor het Nederlands elftal werd opgeroepen, waar hij teamgenoot werd van onder andere Johan Cruijff en Wim van Hanegem. Buiten de sferen van Den Haag, het Nederlands elftal, zijn transfer naar Feyenoord had hij niet meer het gevoel, 'ik ben haantje de voorste'. Als hij dat niet meer had, dan veranderde hij op slag. Hij was, als hij nieuw was in een groep, timide. Dat is ook wel de tragiek van zijn carrière." Toch leek hij op weg naar een basisplaats tijdens het WK 1974, maar een blessure, drie maanden voor het toernooi, scheurde hij zijn enkelband. Aan de ene kant was het een enorme dreun voor hem, maar aan de andere kant, maakte hij daarna nog wel naam bij Den Haag, Feyenoord en Utrecht en speelde vele legendarische wedstrijden, waaronder ook op Monnikenhuize het Europa Cupduel FC Utrecht tegen HSV."

WAARDERING Uiteindelijk speelde Mansveld maar liefst 459 wedstrijden voor ADO, 11 wedstrijden voor San Francisco Golden Gate Gales, 35 wedstrijden voor Feyenoord en 11 wedstrijden voor FC Utrecht. ,,Na zijn actieve carrière wilde hij wel trainer worden maar ervoor studeren zag hij niet zitten. Een studiebol was hij nooit geweest. Daarom bleef hij als trainer, hoewel toch best succesvol, 'hangen' in de onderste regionen. De waardering voor zijn trainersactiviteiten waren wel groot. Hij verstond de kunst spelers te motiveren, door zijn grote eigen vaardigheid maar vooral ook door sociaal te zijn."

ONSTERFELIJK Toch leek Mansveld zich, ondanks het feit, dat zijn leven niet altijd over rozen ging toch aardig te redden. ,,Tot in de zomer van 1990. Hij voelde zich op het trainingsveld niet goed. Het bleek erger dan erg, want er werd longkanker geconstateerd." Op sinterklaasavond 1991 overleed hij, nog maar 47 jaar. Hoe gelieft hij in Den Haag was blijkt wel uit het feit, dat er een tribune naar hem werd vernoemd, maar ook een standbeeld heeft op het stadionplein. Zelfs een Haagse straat draagt zijn naam. ,,Aad Mansveld is hét icoon, hét boegbeeld van ADO Den Haag, en het is zoals het is: hij was een geweldige speler. In Den Haag althans. Daar is hij ondanks zijn dood in zekere zin onsterfelijk geworden. Ik vond dat juist hij een biografie verdiende en ik ben blij, dat ik die heb mogen schrijven."