• Rick Nederstigt

'Wagenings onderzoek naar statiegeld onzorgvuldig'

WAGENINGEN Twee wetenschappers van de Wageningen Universiteit hebben onzorgvuldig gehandeld bij de samenstelling van een rapport over de kosten van het statiegeldsysteem. Dat schrijft dagblad Trouw. Op basis van hun onderzoek oordeelde toenmalig staatssecretaris Atsma (CDA) in 2012 dat het statiegeldsysteem voor kunststof drankflessen 'peper- en peperduur' was.

Een afdeling van Wageningen Universiteit kreeg in 2009 van het bedrijfsleven de opdracht onderzoek te verrichten naar de kosten van het statiegeld op kunststof drankflessen. De uitkomsten daarvan werden doorgespeeld aan de staatssecretaris, die daarmee de basis legde voor een fel en langdurig debat over de afschaffing van dit statiegeld.

Voorstanders van statiegeld wezen destijds direct op onzorgvuldigheden in de berekeningen van het Wageningse onderzoek en het ontbreken van bronnen. Onder grote druk van Atsma's ministerie van infrastructuur en milieu werd snel een nieuwe versie samengesteld.

De Commissie Wetenschappelijke Integriteit (CWI) van de Wageningen Universiteit kreeg veertien klachten binnen over de verschillende versies van het rapport. Die zijn op één na afgewezen omdat van de zware kwalificatie 'schending van wetenschappelijke integriteit' geen sprake zou zijn. Maar de commissie stelt wel dat de handelwijze van de onderzoekers op onderdelen onvoldoende zorgvuldig was. Tot twee keer toe vond geen wetenschappelijke 'review' (toetsing) plaats. Een overhaaste werkwijze werd volgens de commissie mede veroorzaakt door de gevoelde tijdsdruk door de 'politieke aandacht'.

Verder noemt de commissie het slordig dat de onderzoekers niet gemeld hebben dat het bedrijfsleven de financier was van het statiegeldrapport. Die verzwijging is volgens de commissie in strijd met de Gedragscode Wetenschapsbeoefening.

Tot slot oordeelt de commissie dat de Wageningse rapportage nooit gebruikt had mogen worden in een debat over het afschaffen of handhaven van statiegeld. Dat had pas gekund als álle alternatieven op een vergelijkbare manier waren onderzocht. Deze beperking van het onderzoek had duidelijker beschreven moeten worden.