• Feike Klomp Tekst

Feestelijke opening waterfiltergebouw in Heveadorp

HEVEADORP Onder grote belangstelling van vele betrokkenen is afgelopen vrijdag het gerestaureerde waterfiltergebouw langs de Seelbeek in Heveadorp opgeleverd. Eendrachtig verrichtten Jan van de Velde, voorzitter Bekenstichting, wethouder Joa Maouche en Peter van den Tweel, directeur Geldersch Landschap & Kasteelen, de openingshandeling door een doek van een informatiebord af te halen.

Feike Klomp

Voorafgaand aan de oplevering vindt er eerst een bijeenkomst plaats in De Westerbouwing, waar alle betrokkenen zich verzamelen. Een van de grote aanjagers van het project is Lodewijk Rondeboom, terzijde gestaan door Cees Kwakernaak en Dirk van der Plaat van BTO Bouwplanning & Advies uit Ede. Zij worden door een aantal sprekers in het zonnetje gezet vanwege hun tomeloze inzet voor de opknap van dit in Nederland unieke stukje historie.

PETJE AF Wethouder Joa Maouche ziet het project als een mooi voorbeeld van een bewonersinitiatief, zo laat hij in zijn speech weten: ,,De teloorgang van de waterfilterkelder ging initiatiefnemer Lodewijk Rondeboom aan het hart. Petje af voor wat hij en andere betrokkenen hier voor elkaar hebben gekregen."

VEEL BEKIJKS Dat de waterfilterkelder onderdeel heeft uitgemaakt van een bijzondere tijd in Heveadorp blijkt wel uit een historische uiteenzetting die de genodigden voorgeschoteld krijgen in De Westerbouwing. In het 102-jarige Heveadorp trok de waterfilterkelder aan de Beeklaan 1 veel bekijks. Van 1908 tot 1915 bood Heveadorp onderdak aan Modelboerderij Huis ter Aa. De waterfilterkelder is een 'bedrijfsgebouwtje' dat destijds onderdeel was van deze modelboerderij.

De eigenaar van landgoed Duno en van de modelboerderij het Huis ter Aa was Joseph Wilhelm Frederik Scheffer. Het doel van deze onderneming was om onder zeer hygiënische omstandigheden melk en andere zuivelproducten te produceren om de in die tijd hoge kindersterfte als gevolg van verontreinigde melk een halt toe te roepen.

WAARDEVOL De Bekenstichting heeft dit sterk verwaarloosde gemeentelijk monument altijd als zeer waardevol ervaren. Het is voor Nederland een uniek historisch bouwwerk. In de waterfilterkelder liet Scheffer het van nature schone kwelwater van de Seelbeek instromen en kon dit verder worden nagezuiverd. Daarna diende het gefilterde water als drinkwater voor de veestapel. In 1987 zijn wel wat kleine restauratiewerkzaamheden uitgevoerd door vrijwilligers van de Nederlandse Vereniging Monumentzorgers, maar is toen niet voltooid.

Uit fotomateriaal blijkt dat de modelboerderij megagroot was. Het complex nam voor een groot deel Heveadorp in. Toen de manier van zuiveren en werken niet meer rendabel was, werd het complex gekocht door Hevea Rubberfabriek, dat daarna jaren hier nog industrieel actief was.

EIGENAAR De werkzaamheden zijn uitgevoerd door Bouwbedrijf A. Methorst uit Renkum, Multi Protect Nederland uit Rijssen en Mulders Lasbedrijf uit Bergharen. Er zijn ook nog plannen voor een waterspeelplaats om de waterbeleving op dezelfde plek terug te laten komen. Geldersch Landschap & Kasteelen is de komende tien jaar eigenaar, zo is overeengekomen. Het project is financieel mogelijk gemaakt door de hulp van meerdere partijen.