• Feike Klomp Tekst

Op zoek naar de eigen roots

OOSTERBEEK Ze lopen al jaren rond met die knagende onzekerheid. Een Oosterbeekse en een Renkumse zijn samen met vele anderen op zoek naar hun biologische vader. Waar liggen hun roots? Wie was eigenlijk die man die doneerde? Zowel de Renkumse inwoonsters als Stichting Donorkind vragen aandacht voor dit fenomeen. Ze zijn op zoek naar hun biologische vaders die destijds hun zaad hebben afgestaan in een Oosterbeekse en een Arnhemse kliniek. Beide klinieken waren gevestigd aan de Utrechtseweg.

Feike Klomp

De wetgeving rond spermadonatie is veranderd en dat heeft gevolgen. Donoren konden tot 2004 volstrekt anoniem blijven. Kinderen van voor die tijd hebben daardoor ook geen toegang tot hun afstammingsgegevens. Daarom is de Fiom KID-DNA Databank ontwikkeld. Hierin kunnen zowel donoren als donorkinderen zich inschrijven. Zo ontstaat er een kans dat donorkinderen door DNA-matching hun biologische vader en eventuele halfbroers en halfzusters kunnen vinden.

SYMPATHIEK Om de context van de problematiek te schetsen legt Ties van der Meer, voorzitter van Stichting Donorkind, uit wat er speelt en waarom. ,,Stichting Donorkind komt op voor de belangen en rechten van donorkinderen. Wij zijn intermediair met relevante instanties. Verder organiseren we activiteiten, communiceren met media, signaleren we maatschappelijke signalen en reageren hierop. Ook zijn we voor velen een vraagbaak."

Van der Meer is niet alleen zelf donorkind, hij is op dit moment ook zelf donor. Niet anoniem dus. En dat is een bewuste keuze: ,,Natuurlijk besef ik als geen ander hoe het is om je eigen roots niet te weten, en dat is voor velen echt een probleem." Hij is overigens de eerste om te benadrukken dat zaaddonoren hun sperma afstonden en -staan om anderen weer te helpen. Hij looft de sympathieke intenties.

PRATEN ,,Veel 'lotgenoten' krijgen, naarmate ze ouder worden, steeds meer moeite met de onzekerheid. De vraag 'wie is toch mijn biologische vader' wordt steeds nijpender." De Oosterbeekse, die ook al jaren in onzekerheid leeft, beaamt dat direct: ,,Het lijkt wel of het steeds intenser wordt. Ook mijn eigen kinderen wil ik goed in de ogen kunnen kijken als vragen: 'wie is jouw papa'? " De Renkumse: ,,Ik raad daarom ook aan om er zo vroeg mogelijk binnen het gezin over te praten. Dat kan helpen."

HULP De twee inwoonsters van de gemeente Renkum zijn overigens geen roependen in de woestijn. Via Facebook bijvoorbeeld delen ze ervaringen met anderen. Ook ontmoetingsmomenten maken daar deel van uit, vaak georganiseerd door Stichting Donorkind. Om hun roep om duidelijkheid kracht bij te zetten krijgen ze support van lotgenoten. Bijvoorbeeld Ilse, woonachtig in de provincie Noord-Brabant en Sanne, ook woonachtig uit Oosterbeek.

ONGELOOF Ilse: ,,Zelf weet ik sinds twee jaar dat ik ontstaan ben middels zaaddonatie. Nooit had ik eigenlijk mogen weten dat ik op die manier 'gefabriceerd' ben. Totdat uiteindelijk iemand tegen mij zei: 'Je vader riep tegen iedereen in de kroeg dat jullie niet van hem waren'. Vol ongeloof belde ik mijn moeder, en haar reactie was: 'Ilse, hier moet ik even over nadenken'. De eerste gedachte die in mij op kwam was: huh? Je weet toch wel van wie het zaad was? Afijn, nee dus. De man wiens achternaam ik draag is overleden, en uit ons gezin vertrokken toen ik net 11 jaar oud was. Daarna heb ik hem nog maar één keer gezien."

SPIEGELTJE Het feit dat Ilse wist dat ze donorkind is liet haar tegen een muur oplopen. ,,Sterker, je gaat twijfelen aan heel je bestaan. Tegenwoordig kan ik het wel een plaats geven. Toch sta ik wel op en ga naar bed met deze kennis. Niet dat ik huilend of gefrustreerd op de bank lig hoor. Dat kan trouwens ook niet, want mijn werk, gezin, de was en de strijk gaan ook gewoon door. Maar er zijn nog veel dagen dat ik in de spiegel kijk en denk: Spiegeltje, spiegeltje aan de wand wiens zaadje is toch in mijn moeder beland?"

REUMA Ilse tot slot: ,,Op zoek naar een vader op zich ben ik niet, ik word 39 en de huidige vriend van mijn moeder is een soort van vader voor mij. Toch wil ik de man bedanken voor mijn bestaan, en weten of er reuma in zijn familie voorkomt. Mijn zoon heeft reuma namelijk, en ik weet niet helemaal zeker of het via mij komt of via zijn vader. Al geef ik graag zijn vader de schuld natuurlijk. Ook karaktertrekken die ik niet kan herleiden zou ik graag in iemand anders terug willen zien. Al is het maar voor een keer. Het zou een heel onbestemd gevoel wat in mij huist, sinds twee jaar, tot rust brengen."

TWEE ARMEN Sanne: ,,Het heeft even geduurd voordat ik hardop durfde te zeggen dat ik ondanks mijn twee lieve ouders en een zeer fijne jeugd, wil weten wie biologisch gezien mijn echte vader is. Mijn ouders hebben gelukkig altijd beseft dat deze kans aanwezig zou zijn. Ze steunen me enorm, daarmee mag ik van geluk spreken. Of dat ik het ooit zal weten, is maar afwachten. Tot die tijd probeer ik het een plek te geven door het lucht te geven. Te praten, uit te leggen wat het met me doet, hoe het is. Voor anderen is het soms moeilijk te begrijpen om je genen maar voor de helft te kennen. Voor mensen die hun afstamming volledig kennen, lijkt het een niet zo belangrijk dingetje. Logisch, ik ben mij ook niet de hele dag bewust van hoe fijn het is dat ik twee armen heb, ik heb ze gewoon. Op tv zie ik bekende Nederlanders honderden jaren teruggaan in hun stamboom. Ik zie de trots wanneer ze ontdekken af te stammen van hertogen, koningen of een artiestenfamilie. Dit effect treedt op terwijl er tientallen generaties tussen zitten. Mag ik dan ook weten wie mijn biologische vader is?"

Ties van der Meer: ,,Wat ook belangrijk is in dit verband: dat zowel donoren als donorkinderen elkaar leren kennen. Mijn ervaring is dat dat bevrijdend kan werken. Het is bovendien een verrijking van je leven."

De Oosterbeekse tot slot: ,,Wij hopen dat met onze oproep donoren, die destijds zaad hebben afgestaan in de Oosterbeekse en/of Arnhemse kliniek, ons verhaal begrijpen en zich alsnog melden. Dat geldt ook voor kinderen van donoren. We komen graag in contact. Verhalen over de klinieken, die vlakbij elkaar aan de Utrechtseweg lagen zijn meer dan welkom."

 

Reageren kan via Stichting Donorkind of via Fiom.