• Gelders Archief

Andere Tijden over Market Garden, van de andere kant

OOSTERBEEK Andere Tijden besteedt zaterdag 24 september aandacht aan operatie Market Garden, maar dan vanaf de andere kant bezien. In de uitzending komen twee Duitse veteranen aan het woord die destijds dienden bij de Waffen-SS. De uitzending is zaterdag om 21.20 uur op NPO2.

,,De lucht zit vol met ijzer, zeiden we nog tegen elkaar", aldus Karl Heinz Henschel (90). September 1944 verschijnen boven Arnhem honderden geallieerde vliegtuigen die duizenden parachutisten droppen. Het is het begin van Operatie Market Garden, een ambitieus plan van bevelhebber Montgomery om de bruggen over de grote rivieren in Nederland in te nemen en in een grote zwaai door te stoten naar Berlijn. Maar de militaire operatie in september 1944 wordt voor de geallieerden een gevoelige mislukking, de Duitsers behalen in de Slag bij Arnhem de laatste grote militaire overwinning. Andere Tijden belicht de strijd, die vanuit geallieerd perspectief als 'A bridge too far' in ons collectieve geheugen gebrand is, nu eens van de kant van de overwinnaars: door de ogen van twee veteranen die dienden bij de Waffen-SS.

TOEVAL Eigenlijk bij toeval liggen er in september 1944 in de buurt van Arnhem twee Duitse divisies die mogen bijkomen van de hevige gevechten in Normandië en België, waar ze nederlaag op nederlaag hebben geleden. Onder de soldaten Werner Krüger en Karl Heinz Henschel, beiden artillerist in de 9e SS Pantserdivisie 'Hohenstaufen'. Ze zijn nog maar 18 jaar en zien de geallieerde parachutisten neerkomen. Einde opfrisperiode, begin van een harde strijd van getrainde soldaten aan beide kanten.

Terugblikkend geven de inmiddels hoogbejaarde mannen een relaas over de roemruchte slag. Zij vertellen onder meer over het huis Hartenstein, nu het Airborne Museum, toen het Engelse hoofdkwartier. Krüger heeft als schutter van een tank de opdracht om de bovenste verdieping weg te schieten. Door een domme fout mislukt dit, want de loop van de tank kan niet ver genoeg omhoog. Vanwege vijandelijk vuur wordt zijn tank ook nog eens onbestuurbaar.

Karl Heinz Henschel ligt dagenlang vastgepind op een weiland vol dode koeien bij de spoorbrug van Oosterbeek. Voortdurend wordt hij vanuit de verte door de Engelsen beschoten. Totdat hij helemaal doordraait, uit zijn dekking tevoorschijn komt en zijn machinegeweer leegschiet in de richting van de Engelsen. Dan wordt het eindelijk stil.

HEILSTAAT Nu de jongemannen van toen oud zijn, komen de herinneringen terug. Herinneringen aan straatgevechten, aan angst, en aan pastorale momenten als het gezamenlijke verzorgen -door Duitsers en Engelsen- van gewonde soldaten bij hotel Tafelberg. Maar ze vertellen ook over een rotsvast geloof in een leider die Duitsland tot heilstaat zou verheffen en het instinct om te overleven.

Meer info op anderetijden.nl